Tiếng Việt Hội nhập và Phát triển 15/01/2026

podcast MẠCH NGUỒN TIẾNG VIỆT

A
admin
Tác giả
TIẾNG VIỆT - HỒN CỐT DÂN TỘC VÀ CÂU CHUYỆN THỜI 4.0
"Bạn muốn dùng từ đúng, viết câu hay, nhưng hơn hết là chạm được vào linh hồn và câu chuyện ẩn sau mỗi từ ngữ ? Podcast “Mạch nguồn tiếng Việt” đã chính thức lên sóng, mời bạn cùng lắng nghe để khám phá sự tinh tế về tri thức và cảm nhận mạch chảy yêu thương trong tiếng mẹ đẻ nhé.
Các bạn thân mến, hôm nay, chúng ta sẽ không nói về những chuyến đi xa, mà sẽ nói về một thứ "của cải" vô giá mà chúng ta mang theo bên mình mỗi ngày, ngay trên đầu môi. Đó chính là: Tiếng Việt.
Bạn biết không, UNESCO đã chọn ngày 21/2 hàng năm là Ngày Quốc tế tiếng mẹ đẻ. Với người Việt Nam, tiếng nói không chỉ là phương tiện giao tiếp, mà là thước đo tâm hồn, là dòng chảy văn hóa bất tận.
Ngược dòng thời gian, ngay cả khi đất nước còn chưa độc lập, các nhà thơ Mới đã gửi gắm cả nỗi niềm non sông vào tiếng mẹ đẻ. Nhà phê bình Hoài Thanh từng ví tiếng Việt như "tấm lụa đã hứng vong hồn những thế hệ qua".
Hay như nhà thơ Huy Cận đã viết những câu lục bát thấm đẫm tình yêu:
“Nằm trong tiếng nói yêu thương
Nằm trong tiếng Việt vấn vương một đời
Sơ sinh lòng mẹ đưa nôi
Hồn thiêng đất nước cùng ngồi bên con
Tháng ngày con mẹ lớn khôn
Yêu thơ, thơ kể lại hồn ông cha
Đời bao tâm sự thiết tha
Nói trong tiếng nói lòng ta thuở giờ”
(Trích "Nằm trong tiếng nói")
Đến thời kháng chiến, nhà văn Nguyễn Tuân – bậc thầy của ngôn từ – Nguyễn Tuân cảm thấy mình “chịu ơn rất nhiều đối với quê hương ông bà đã truyền cho tôi thứ tiếng nói đậm đà tôi hằng nói từ những ngày mới ra đời. Mà rồi cho đến cái phút cuối cùng không được chứng sống nữa, thì cái câu cuối đời của tôi cũng vẫn lại cứ nói lên vẫn chỉ bằng cái thứ tiếng nói ruột thịt tủy xương đó mà thôi.”
Và chắc hẳn, nhiều người trong chúng ta vẫn còn nhớ những câu thơ day dứt của Lưu Quang Vũ:
"Dấu huyền trầm dấu ngã chênh vênh
Dấu hỏi dựng suốt ngàn đời lửa cháy".
Tiếng Việt là thế, là nơi để những người con xa xứ tìm về nguồn cội, là sợi dây kết nối hàng triệu trái tim, vượt qua mọi rào cản địa lý và chính trị.
Tuy nhiên, có một thực tế mà chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận. Ngày nay, dưới danh nghĩa của sự "tiện lợi" và "hội nhập", tiếng Việt đang bị "lai tạp" và biến dạng nghiêm trọng.
Chúng ta dễ dàng bắt gặp những bài hát với ca từ ngây ngô, ngữ pháp lủng củng. Trên mạng xã hội, những cụm từ "nửa Tây nửa Ta" xuất hiện dày đặc như: "Thứ high, thứ bar", "xỉu up xỉu down". Người ta thích dùng "Start-up" thay vì "Khởi nghiệp", thích nói "Kit test" thay vì "Bộ xét nghiệm".
Dường như, sự cẩu thả và tùy tiện đang làm mất đi vẻ đẹp trong sáng vốn có của tiếng nói cha ông.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng là những tấm gương mẫu mực trong sự nghiệp bảo vệ và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. Trong bài viết về "Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt" (Tạp chí Văn học số 3-1966), Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nhấn mạnh :"Tiếng ta phải phát triển. Tất cả vấn đề là làm sao bảo đảm cho sự phát triển này diễn ra một cách vững chắc trên cơ sở vốn cũ của tiếng ta, làm cho tiếng ta ngày thêm giàu, nhưng vẫn giữ được phong cách, bản sắc, tinh hoa của nó."
Các bạn thân mến, tiếng Việt là hồn cốt, là tư duy, là lối sống của người Việt. Trong thời đại 4.0, sự phát triển là tất yếu, nhưng đừng để tiếng mẹ đẻ bị hòa tan.
Hãy cùng nhau trân trọng, sử dụng tiếng Việt một cách cẩn trọng và tinh tế hơn mỗi ngày. Bởi vì, còn tiếng Việt là còn nước, còn văn hóa là còn dân tộc.
Cảm ơn các bạn đã lắng nghe. Xin chào và hẹn gặp lại trong những bài sau, các bạn hãy lắng nghe và dõi theo podcast MẠCH NGUỒN TIẾNG VIỆT nhé !