Tiếng Việt Hội nhập và Phát triển
•
18/01/2026
LỆCH CHUẨN NGÔN NGỮ: SÁNG TẠO HAY PHÁ HOẠI
A
admin
Tác giả
LỆCH CHUẨN NGÔN NGỮ: SÁNG TẠO HAY PHÁ HOẠI
Những năm gần đây, trào lưu “phổ cập từ ngữ Gen Z” được giới trẻ tích cực lan truyền đã trở thành một hiện tượng ngôn ngữ phổ biến. Đây như một cách thể hiện bản sắc cá nhân và hòa nhịp vào tinh thần phóng khoáng của thế trẻ. Tuy nhiên, khi trào lưu này được tiếp nhận một cách quá đà và thiếu chọn lọc, nó không chỉ làm mờ ranh giới giữa sáng tạo và phá hoại, mà còn dễ xảy ra nguy cơ lệch chuẩn ngôn ngữ – sử dụng từ ngữ sai lệch so với ngôn ngữ truyền thống, dẫn đến suy giảm tính chuẩn mực và giá trị truyền đạt của tiếng Việt.
Trong bối cảnh toàn cầu hoá và các nền tảng mạng xã hội đang được phát triển rộng rãi, sự sáng tạo trong ngôn ngữ của giới trẻ được tiếp nhận tích cực và thịnh hành. Khi giao tiếp bước ra khỏi khuôn khổ chính thống, đặc biệt là trong môi trường trực tuyến, nhiều cá nhân hay giới trẻ đã linh hoạt biến tấu ngôn ngữ truyền thống nhằm phù hợp với “nhịp sống năng động” và yêu cầu biểu đạt ngày càng đa dạng. Quan trọng hơn, những biến tấu này giúp mở rộng khả năng diễn đạt, giúp các bạn trẻ dễ dàng truyền tải được cảm xúc, ý tưởng một cách phong phú và mang tính cá nhân hơn. Chính tinh thần thoải mái và sáng tạo của thế hệ trẻ đã tạo nên một dòng chảy ngôn từ mới - một nơi khi chuẩn chỉnh không còn là rào cản bởi truyền thống, mà trở thành điểm xuất phát cho sự sáng tạo.
Nhưng liệu rằng việc sáng tạo ngôn ngữ có phải là một con dao hai lưỡi, âm thầm dẫn đến một kiểu lệch chuẩn ngôn ngữ trong đời sống? Sáng tạo là yếu tố luôn được đề cao trong dòng chảy xã hội biến động và đổi mới liên tục, nhưng không phải sự sáng tạo nào cũng phù hợp trong mọi hoàn cảnh. Việc lệch chuẩn ngôn ngữ nếu không được kiểm soát có thể trở nên phản tác dụng. Bởi vì một mặt, điều này thể hiện sự linh hoạt trong tư duy ngôn ngữ. Nhưng mặt khác, khi được sử dụng quá mức hoặc thiếu chọn lọc, nó dễ dẫn đến tình trạng lạm dụng, khiến giao tiếp trở nên khó hiểu, thiếu nghiêm túc và có thể làm giảm giá trị của ngôn ngữ chuẩn. Vốn ban đầu sự sáng tạo trong ngôn ngữ có thể làm tăng khả năng diễn đạt. Khi lạm dụng, nó sẽ dẫn đến tình trạng khó khăn trong giao tiếp và mọi người không còn thấu hiểu được ý truyền đạt của nhau một cách trọn vẹn.
Sự sáng tạo trong ngôn ngữ mang đến nhiều đóng góp tích cực, đặc biệt trong việc làm phong phú cách truyền đạt và phù hợp hơn với nhịp sống phát triển. Thế nhưng, bên cạnh những mặt tích cực, lệch chuẩn ngôn ngữ cũng mang nhiều rủi ro nếu bị lạm dụng một cách tùy tiện, thiếu kiểm soát. Việc sử dụng sai chỗ, sai mục đích có thể dẫn đến sự nhầm lẫn. Thậm chí làm xói mòn chuẩn mực ngôn ngữ trong những môi trường cần sự nghiêm túc. Thay vì bài trừ hoàn toàn hay cổ súy tuyệt đối, chúng ta nên nhìn nhận sự lệch chuẩn ngôn ngữ một cách kỹ càng và dựa trên bối cảnh, mục đích sử dụng và ý thức giữ gìn giá trị cốt lõi của ngôn ngữ. Hãy cùng MẠCH NGUỒN TIẾNG VIỆT khám phá trên những hành trình sau của “Lệch” để tìm kiếm thêm thông điệp ý nghĩa nhé!
Những năm gần đây, trào lưu “phổ cập từ ngữ Gen Z” được giới trẻ tích cực lan truyền đã trở thành một hiện tượng ngôn ngữ phổ biến. Đây như một cách thể hiện bản sắc cá nhân và hòa nhịp vào tinh thần phóng khoáng của thế trẻ. Tuy nhiên, khi trào lưu này được tiếp nhận một cách quá đà và thiếu chọn lọc, nó không chỉ làm mờ ranh giới giữa sáng tạo và phá hoại, mà còn dễ xảy ra nguy cơ lệch chuẩn ngôn ngữ – sử dụng từ ngữ sai lệch so với ngôn ngữ truyền thống, dẫn đến suy giảm tính chuẩn mực và giá trị truyền đạt của tiếng Việt.
Trong bối cảnh toàn cầu hoá và các nền tảng mạng xã hội đang được phát triển rộng rãi, sự sáng tạo trong ngôn ngữ của giới trẻ được tiếp nhận tích cực và thịnh hành. Khi giao tiếp bước ra khỏi khuôn khổ chính thống, đặc biệt là trong môi trường trực tuyến, nhiều cá nhân hay giới trẻ đã linh hoạt biến tấu ngôn ngữ truyền thống nhằm phù hợp với “nhịp sống năng động” và yêu cầu biểu đạt ngày càng đa dạng. Quan trọng hơn, những biến tấu này giúp mở rộng khả năng diễn đạt, giúp các bạn trẻ dễ dàng truyền tải được cảm xúc, ý tưởng một cách phong phú và mang tính cá nhân hơn. Chính tinh thần thoải mái và sáng tạo của thế hệ trẻ đã tạo nên một dòng chảy ngôn từ mới - một nơi khi chuẩn chỉnh không còn là rào cản bởi truyền thống, mà trở thành điểm xuất phát cho sự sáng tạo.
Nhưng liệu rằng việc sáng tạo ngôn ngữ có phải là một con dao hai lưỡi, âm thầm dẫn đến một kiểu lệch chuẩn ngôn ngữ trong đời sống? Sáng tạo là yếu tố luôn được đề cao trong dòng chảy xã hội biến động và đổi mới liên tục, nhưng không phải sự sáng tạo nào cũng phù hợp trong mọi hoàn cảnh. Việc lệch chuẩn ngôn ngữ nếu không được kiểm soát có thể trở nên phản tác dụng. Bởi vì một mặt, điều này thể hiện sự linh hoạt trong tư duy ngôn ngữ. Nhưng mặt khác, khi được sử dụng quá mức hoặc thiếu chọn lọc, nó dễ dẫn đến tình trạng lạm dụng, khiến giao tiếp trở nên khó hiểu, thiếu nghiêm túc và có thể làm giảm giá trị của ngôn ngữ chuẩn. Vốn ban đầu sự sáng tạo trong ngôn ngữ có thể làm tăng khả năng diễn đạt. Khi lạm dụng, nó sẽ dẫn đến tình trạng khó khăn trong giao tiếp và mọi người không còn thấu hiểu được ý truyền đạt của nhau một cách trọn vẹn.
Sự sáng tạo trong ngôn ngữ mang đến nhiều đóng góp tích cực, đặc biệt trong việc làm phong phú cách truyền đạt và phù hợp hơn với nhịp sống phát triển. Thế nhưng, bên cạnh những mặt tích cực, lệch chuẩn ngôn ngữ cũng mang nhiều rủi ro nếu bị lạm dụng một cách tùy tiện, thiếu kiểm soát. Việc sử dụng sai chỗ, sai mục đích có thể dẫn đến sự nhầm lẫn. Thậm chí làm xói mòn chuẩn mực ngôn ngữ trong những môi trường cần sự nghiêm túc. Thay vì bài trừ hoàn toàn hay cổ súy tuyệt đối, chúng ta nên nhìn nhận sự lệch chuẩn ngôn ngữ một cách kỹ càng và dựa trên bối cảnh, mục đích sử dụng và ý thức giữ gìn giá trị cốt lõi của ngôn ngữ. Hãy cùng MẠCH NGUỒN TIẾNG VIỆT khám phá trên những hành trình sau của “Lệch” để tìm kiếm thêm thông điệp ý nghĩa nhé!